Kulturno-Istorijski Spomenici

Bista Janka Čmelika

Janko Čmelik bio je član KPJ od 1935. godine, član Sreskog komiteta KPJ u Staroj Pazovi od 1937. godine, kao i član okružnog komiteta za Srem od 1939. godine. Bio je borac protiv vladajućeg režima i okupatora, koji je svoj život položio za slobodu naroda i domovine.

Proglašen je za narodnog heroja Jugoslavije 25. oktobra 1943. godine. U znak sećanja na junaštvo, izdržljivost i iskreno rodoljublje ulica u kojoj se nalazi njegova rodna kuća nosi ime Janko Čmelik, a postavljanjem spomenika u parku i biste pred Slovačkim narodnim domom, odata je hvala i počast ovom narodnom heroju.

Spomen bista postavljena je 1978. godine ispred Pozorišne sale, u dvorištu Slovačkog narodnog doma povodom jubileja slovačkog pozorišta u Staroj Pazovi. Portretna bista prikazuje poprsje Janka Čmelika izliveno u bronzi i postavljeno na postament. Sa prednje strane postamenta nalazi se bronzana ploča sa natpisom na slovačkom i srpskom jeziku : Janko Čmelik (1905-1942) narodni heroj. Iznad natpisa prikazani su komunistički simboli: petokraka zvezda u čijem se središtu nalaze ukršteni čekić i srp.

Janko Čmelik aktivno je učestvovao u prikupljanju pomoći za izgradnju Slovačkog narodnog doma, ideje koja se začela još 1923, a realizovala 1928. godine, dvadeset i pet godina od odigrane prve pozorišne predstave na slovačkom jeziku.

Literatura:

J. Šago, Hronika Stare Pazove, Novi Sad, 1991.

V. Bojović, Stara Pazova. Kratak prikaz o etničkom, privrednom i kulturnom razvoju, Stara Pazova, 2004.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica, Studija zaštite nepokretnog kulturnog nasleđa za potrebe izrade prostornog plana opštine Stara Pazova, Sremska Mitrovica, 2007.

K. Vereš, Ulice Stare Pazove, Stara Pazova, 2009.

K. Vereš, Vek pozorišta u Staroj Pazovi, Novi Sad, 2012.