Kulturno-Istorijski Spomenici

Bunar Presvete Bogorodice

Vodice su predstavljale kultna mesta narodne religije, čija se gradnja u 19. veku, u periodu romantizma, povećava pod uticajem obnovljenog interesovanja za srednjevekovnu baštinu i narodna predanja. Istoričarka umetnosti Mirjana Đekić navodi:

Ljudi su iskustveno saznavali da neke vode imaju i lekovita svojstva. Lekovitost vode uz nepostojanje lekova u današnjem obliku, davali su takvim vodama poseban značaj, a glas o njihovoj delotvornosti se širio. Vremenom se uz ove sasvim racionalne, svetovne razloge za poštovanje zdravih voda, njihovo poštovanje spojilo sa religijskim osećanjima. Tako su vodice, bunari i izvori zdrave i isceljujuće vode, prerasle u kultna religijska mesta.

Na putu između Vojke i Stare Pazove postoji izvor vode za koji su meštani od davnina verovali da ima lekovita svojstva. Nema podataka kada je izvor otkriven, ali se 1840. godine pominje da postoji bunar kraj puta sa kojeg se poji marva i koji ima dosta vode, čak i u vreme suše kada ostali bunari usahnu. Postoji priča koja se prenosi sa kolena na koleno, da se jednoj devojci prikazala Bogorodica, te joj rekla da to mesto uredi kao svetinju. Slepa devojka umila se vodom sa izvora i progledala. Veruje se da je tako nastao Bunar Presvete Bogorodice, poznatiji kao vojačka vodica. Od tada sve više vernika okupljalo se na tom mestu naročito na Spasovdan. Kopanjem kanala Mali Begej bunar je potopljen, ali je ubrzo obnovljen.

Među stanovnicima Vojke živi i priča o istorijskom značaju bunara. U toku Prvog svetskog rata 1915. godine srpska vojska je prešla Savu i prodrla u Srem. Napad Bugara sa juga je ohrabrio i ojačao neprijatelja za napad sa severa, pa se vojska povlačila iz Srema i u Beogradu formirala puk Majora Gavrilovića za odbranu prestonice. Austrougarske trupe su vojsku gonile u povlačenju. Kod bunara u Vojki ostao je jedan vojnik koji je držao odstupnicu svom puku, te na tom mestu herojski poginuo.

Bunar u Vojki ograđen je zidnim platnom na kojem se nalazi slika Bogorodice, a na vrhu je postavljen krst. Jednom prilikom bunar je srušen i oskrnavljen. Ostatke bunara pazovčani su nazvali ukleti spomenik, iz razloga što su se na tom mestu često događale saobraćajne nesreće. Osamdesetih godina 20. veka bunar je ponovo obnovljen. Do pre par godina litijom se dolazilo na Spasovdan do vodice, ali je taj običaj prekinut. Danas u bunaru nema vode.

Literatura:

M. Đekić, Vodice u Vojvodini, Novi Sad, 2001.

S. Grujić, sajt Vojačka zvona www.vojackazvona.etik.rs